Z czego składa się wynagrodzenie? - zarobki.pracuj.pl
  • Indywidualny raport zarobki
  • Kalkulator netto-brutto
  • Przeciętne zarobki na stanowisku
  • Kreator CV
Autor wpisu Pracuj.pl

Płaca zasadnicza i dodatki – to składniki pensji, jaką otrzymujemy. Niektóre części są stałe, a inne – zmienne. Wśród obowiązkowych elementów wynagrodzenia - oprócz pensji zasadniczej – znajdują się dodatki za: pracę w nocy lub w niedzielę i święta, nadgodziny czy czas przestoju. Dodatki fakultatywne przyznaje się m.in. za: pełnioną funkcję, szczególne umiejętności oraz pracę w warunkach szkodliwych dla zdrowia.

Prawo do wynagrodzenia

Z przepisów kodeksu pracy (Dział III: http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19740240141) wynika, że pracownik musi otrzymywać pensję za wykonywanie określonych działań na rzecz pracodawcy. Nie można ani zrezygnować z wynagrodzenia, ani przenieść prawa do niego na inną osobę. Elementy, z jakich składa się pensja, muszą być wyszczególnione w umowie o pracę lub w regulaminie wynagradzania. Zatrudniony ma prawo wglądu w dokumentację, na podstawie której ustalany jest wymiar płacy. Jej wysokość powinna być adekwatna do rodzaju, ilości i jakości pracy oraz kwalifikacji niezbędnych przy jej wykonywaniu.  Termin wypłaty musi być stały.   

Przepisy prawa i informacje dotyczące płacy znajdują się w broszurze Państwowej Inspekcji Pracy: https://www.pip.gov.pl/pwp/pdf/wynagrodzenia.pdf.   

Obowiązkowe składniki pensji

Każda osoba - zatrudniona na podstawie stosunku pracy - ma prawo do minimalnego wynagrodzenia. Jego wysokość zmienia się w każdym roku i jest wyrażana w kwocie brutto. Przy ustalaniu wymiaru płacy minimalnej bierze się pod uwagę wszystkie składniki wynagrodzenia, z wyłączeniem:

  • odpraw emerytalnych i rentowych,
  • nagród jubileuszowych,
  • dodatków za pracę w godzinach nadliczbowych.

Wysokość płacy zasadniczej zależy od systemu wynagradzania, przyjętego w danym zakładzie pracy. Istnieją trzy podstawowe systemy:

  1. Czasowy – pracownik otrzymuje pensję za efektywny czas pracy, w wysokości wynikającej z osobistego zaszeregowania. Wymiar płacy zasadniczej określa się w stawce godzinowej lub miesięcznej.
  2. Akordowy – wysokość wynagrodzenia zależy przede wszystkim od efektów pracy - osiąganych przez jednego pracownika lub przez zespół. Pracodawca jest zobowiązany do ustalenia norm, które jego podwładni muszą realizować w określonych jednostkach czasu.  
  3. Prowizyjny – wymiar pensji jest uzależniony od wielkości obrotu.

Pracownik powinien otrzymywać wynagrodzenie zasadnicze regularnie, w stałych odstępach czasu.

Pracodawca musi wypłacić wynagrodzenie i dodatki za:

  • pracę w nocy,
  • dyżury pełnione poza godzinami pracy wynikającymi z harmonogramu,
  • za czas niewykonywania pracy,
  • za pracę w godzinach nadliczbowych, a także w niedziele i święta.

Dodatki fakultatywne do wynagrodzenia

Przyznanie dodatkowych składników pensji nie jest obligatoryjne – zależy od decyzji pracodawcy. Najczęściej występujące dodatki to:

  • stażowy,
  • funkcyjny,
  • zmianowy,
  • za pracę w warunkach szkodliwych dla zdrowia,
  • za szczególne umiejętności.

Pracownik po spełnieniu kryteriów - wskazanych w regulacjach wewnątrzzakładowych - zyskuje prawo do dodatków fakultatywnych.

Porównaj zarobki z innymi na Twoim stanowisku

Wypełnij ankietę, a w ciągu 5 minut otrzymasz od nas darmowy indywidualny raport o Twoich zarobkach. Tylko Ty masz dostęp do swojego raportu.

Porównaj teraz zarobki na Twoim stanowisku

Zaktualizuj informacje w swojej ankiecie i zobacz czy nadal zarabiasz odpowiednio.

Dawno wypełniona ankieta?
Porównaj teraz zarobki na swoim stanowisku

W ciągu roku wiele mogło się zmienić. Zaktualizuj informacje w ankiecie i porównaj swoje zarobki z innymi.

Narzędzia

  • Indywidualny raport zarobki
  • Kalkulator netto-brutto
  • Przeciętne zarobki na stanowisku
  • Kreator CV

Artykuły o podobnej tematyce

  • 24.10.2017
    Dodatkowe wynagrodzenie roczne – komu przysługuje?

    Nie każdy pracownik otrzymuje trzynastą pensję. Ten przywilej dotyczy głównie osób zatrudnionych w jednostkach sfery budżetowej. Dodatkowe roczne wynagrodzenie przysługuje przede wszystkim urzędnikom, nauczycielom, policjantom, górnikom itd. Osoby, które pracują w prywatnych przedsiębiorstwach, również mogę je otrzymać - jeśli spełnią kryteria wskazane w regulacjach wewnątrzzakładowych.  

  • 16.10.2017
    Dieta krajowa – jak wyliczyć?

    Podróże służbowe nie odbywają się na koszt pracownika. Pracodawca ma obowiązek zwrócić Ci udokumentowane wydatki poniesione w związku z wyjazdem. Na pokrycie zwiększonych kosztów wyżywienia przysługuje dieta w wysokości 30 zł za dobę – w podróży krajowej. Aby otrzymać zwrot kosztów, należy rozliczyć się w określonym terminie.  

  • 04.03.2019
    Pracujesz w nadgodzinach poza miejscem zatrudnienia? Sprawdź, co Ci przysługuje

    Dodatek pieniężny lub czas wolny – to standardowe formy rekompensaty za pracę w godzinach nadliczbowych. Osoby, które stale wykonują obowiązki poza siedzibą pracodawcy, czyli np. kierowcy lub przedstawiciele handlowi, mają prawo do ryczałtu, którego wysokość powinna być adekwatna do przewidywanej liczby nadgodzin.

24.10.2017
Dodatkowe wynagrodzenie roczne – komu przysługuje?

Nie każdy pracownik otrzymuje trzynastą pensję. Ten przywilej dotyczy głównie osób zatrudnionych w jednostkach sfery budżetowej. Dodatkowe roczne wynagrodzenie przysługuje przede wszystkim urzędnikom, nauczycielom, policjantom, górnikom itd. Osoby, które pracują w prywatnych przedsiębiorstwach, również mogę je otrzymać - jeśli spełnią kryteria wskazane w regulacjach wewnątrzzakładowych.  

16.10.2017
Dieta krajowa – jak wyliczyć?

Podróże służbowe nie odbywają się na koszt pracownika. Pracodawca ma obowiązek zwrócić Ci udokumentowane wydatki poniesione w związku z wyjazdem. Na pokrycie zwiększonych kosztów wyżywienia przysługuje dieta w wysokości 30 zł za dobę – w podróży krajowej. Aby otrzymać zwrot kosztów, należy rozliczyć się w określonym terminie.  

04.03.2019
Pracujesz w nadgodzinach poza miejscem zatrudnienia? Sprawdź, co Ci przysługuje

Dodatek pieniężny lub czas wolny – to standardowe formy rekompensaty za pracę w godzinach nadliczbowych. Osoby, które stale wykonują obowiązki poza siedzibą pracodawcy, czyli np. kierowcy lub przedstawiciele handlowi, mają prawo do ryczałtu, którego wysokość powinna być adekwatna do przewidywanej liczby nadgodzin.

Najnowsze w kategorii: Zarobki i prawo pracy

  • 07.10.2019
    Zasady obowiązujące w pracy operatora wózka widłowego

    Prowadzenie wózka widłowego i przewożenie ciężkich ładunków wymaga zachowania ostrożności. Ważne, by osoba, która podejmuje się tego zadania, znała i respektowała zasady bezpieczeństwa i nie tylko skupiała się na pracy, ale również systematycznie kontrolowała stan sprzętu.

  • 27.09.2019
    Wypadek przy pracy – prawa pracownika

    Za wypadek przy pracy uznajemy m.in. zdarzenie, które spowodowało uraz i nastąpiło podczas realizowania przez pracownika rutynowych zadań. W takim przypadku pracodawca ma obowiązek podjąć czynności eliminujące lub ograniczające zagrożenie. Pracownikowi przysługuje prawo do zasiłku chorobowego, który można otrzymywać przez nie więcej niż 182 dni.

  • 11.09.2019
    Obecność w pracy – w jaki sposób może ją sprawdzić Twój pracodawca?

    Pracodawca ma duże uprawnienia związane z kontrolą pracowników, ale tylko i wyłącznie w godzinach pracy i w ściśle określonych ramach. Rozliczanie podwładnego z czasu pracy jest często spotykane i w wielu przypadkach uzasadnione, ponieważ stanowi podstawę wyliczenia należnego wynagrodzenia. Sposoby monitorowania obecności pracownika to m.in. lista obecności oraz karty zegarowe i magnetyczne. 

07.10.2019
Zasady obowiązujące w pracy operatora wózka widłowego

Prowadzenie wózka widłowego i przewożenie ciężkich ładunków wymaga zachowania ostrożności. Ważne, by osoba, która podejmuje się tego zadania, znała i respektowała zasady bezpieczeństwa i nie tylko skupiała się na pracy, ale również systematycznie kontrolowała stan sprzętu.

27.09.2019
Wypadek przy pracy – prawa pracownika

Za wypadek przy pracy uznajemy m.in. zdarzenie, które spowodowało uraz i nastąpiło podczas realizowania przez pracownika rutynowych zadań. W takim przypadku pracodawca ma obowiązek podjąć czynności eliminujące lub ograniczające zagrożenie. Pracownikowi przysługuje prawo do zasiłku chorobowego, który można otrzymywać przez nie więcej niż 182 dni.

11.09.2019
Obecność w pracy – w jaki sposób może ją sprawdzić Twój pracodawca?

Pracodawca ma duże uprawnienia związane z kontrolą pracowników, ale tylko i wyłącznie w godzinach pracy i w ściśle określonych ramach. Rozliczanie podwładnego z czasu pracy jest często spotykane i w wielu przypadkach uzasadnione, ponieważ stanowi podstawę wyliczenia należnego wynagrodzenia. Sposoby monitorowania obecności pracownika to m.in. lista obecności oraz karty zegarowe i magnetyczne.