Umowa o zakazie konkurencji a odszkodowanie - zarobki.pracuj.pl
  • Indywidualny raport zarobki
  • Kalkulator netto-brutto
  • Przeciętne zarobki na stanowisku
  • Kreator CV
Autor wpisu Pracuj.pl

Umowa o zakazie konkurencji może być zawarta podczas podpisywania umowy o pracę lub w trakcie trwania stosunku pracy. Klauzula o zakazie konkurencji powstała, aby zabezpieczyć pracodawcę przed wypływem wrażliwych danych z firmy, ale też może wiązać się z pewnymi korzyściami dla pracownika. Klauzula konkurencyjna obowiązuje bowiem również po ustaniu stosunku pracy. Jeśli pracownik zastosuje się do tych zaleceń, przysługuje mu adekwatne wynagrodzenie określone w umowie.

Czego dowiesz się z artykułu?

Zakaz konkurencji a kodeks pracy. Kiedy jest wymagana umowa?
Zakaz konkurencji a umowa o pracę. W jaki sposób działa po wygaśnięciu stosunku pracy?
Zakaz konkurencji a umowa-zlecenie. Czy jest to możliwe?
Umowa lojalnościowa z pracownikiem. Jakie zapisy powinny się w niej znaleźć?
Zakaz konkurencji a odszkodowanie. Na czym to polega?
Zakaz konkurencji a motywowanie pracowników. Jak to wygląda w teorii i praktyce?

Umowa o zakazie konkurencji jest często postrzegana przez pracowników w sposób negatywny. Kojarzy się bowiem z dużymi karami, które grożą za złamanie ustalonych w klauzuli zasad i z koniecznością poszukiwania innego zawodu nawet po wygaśnięciu stosunku pracy. Jednak w rzeczywistości umowa lojalnościowa o zakazie konkurencji jest zabezpieczeniem dla dwóch stron – i pracodawcy, i pracownika.

Kontrakt menedżerski – plusy i minusy

Zakaz konkurencji a kodeks pracy. Kiedy jest wymagana umowa?

Wszystkie zasady dotyczące zakazu konkurencji są normowane przez Kodeks pracy. W rozdziale IIa (art. 101) znajdują się zapisy potwierdzające legalność tego rodzaju umów zawieranych między pracodawcą a pracownikiem.

Kiedy najczęściej jest wprowadzana umowa lojalnościowa o zakazie konkurencji? Pracodawcy mogą jej wymagać, gdy:

  • pracownicy mają dostęp do poufnych danych firmy i informacji, które są bardzo istotne z punktu widzenia firmy (np. technologia wytwarzania produktu, firmowe know how),
  • wkładają dużo środków finansowych i czasu w specjalistyczny rozwój pracowników.

W takich sytuacjach klauzula o zakazie konkurencji zabezpiecza interesy pracodawcy. Dzięki niej właściciel przedsiębiorstwa zyskuje pewność, że działania i umiejętności pracownika zostaną wykorzystane w tej firmie.

Zakaz konkurencji a umowa o pracę. W jaki sposób działa po wygaśnięciu stosunku pracy?

Zgodnie z Kodeksem pracy zakaz konkurencji może obowiązywać w trakcie trwania umowy o pracę, a także po jej wygaśnięciu. W tym wypadku również są brane pod uwagę nie tyle poufne informacje, co dane, których wypłynięcie mogłoby narazić pracodawcę na szkodę. Dotyczy to m.in. znajomości kluczowych receptur produktów, bezpośrednich kontaktów do najważniejszych klientów itp.

Jeśli pracownik podpisze umowę o zakazie konkurencji, nie będzie mógł wykorzystywać informacji zdobytych w trakcie pracy. W innym wypadku grożą mu wysokie kary finansowe.

Zakaz konkurencji a umowa-zlecenie. Czy jest to możliwe?

Warto podkreślić, że Kodeks pracy reguluje zakaz konkurencji tylko w przypadku umowy o pracę, powołania, wyboru czy umowy spółdzielczej. To jednak nie znaczy, że klauzula konkurencyjna nie może być podpisana w przypadku umowy-zlecenia.

Zgodnie z artykułem 353 Kodeksu cywilnego istnieje generalna zasada zawierania swobody umów. To znaczy, że jeśli dwie strony (zleceniodawca i zleceniobiorca) wyrażają taką chęć, w umowie cywilnoprawnej może znaleźć się klauzula konkurencyjna. Musi ona spełniać tylko dwa warunki.

  1. Treść i cel klauzuli nie mogą być sprzeczne z naturą danej relacji.
  2. Zapis klauzuli nie może być niezgodny z zasadami współżycia społecznego.

Umowa lojalnościowa z pracownikiem. Jakie zapisy powinny się w niej znaleźć?

Aby umowa o zakazie konkurencji była ważna, musi być zawarta na piśmie i podpisana przez dwie strony – pracodawcę i pracownika lub zleceniodawcę i zleceniobiorcę. Brak umowy na piśmie jest równoznaczny z brakiem zakazu konkurencji.

W umowie powinny znaleźć się informacje takie jak:

  • okres obowiązywania zakazu konkurencji,
  • forma obowiązywania zakazu konkurencji (np. poprzez prowadzenie własnej działalności gospodarczej, zatrudnienie na podstawie umowy o pracę, realizację zleceń w ramach umowy-zlecenia, powołanie na stanowisko prezesa spółki lub pełnienie funkcji wspólnika spółki jawnej itp.),
  • wysokość wynagrodzenia lub odszkodowania należnych pracownikowi, jeśli powstrzyma się on od działań konkurencyjnych,
  • termin i sposób wypłaty wynagrodzenia lub odszkodowania za powstrzymanie się od działań konkurencyjnych,
  • zasięg terytorialny obowiązywania zakazu konkurencji.

Warto mieć na względzie, że w umowie o zakazie konkurencji pracodawca nie ma prawa zabronić wykonywania wszelkiej działalności. Zakaz może dotyczyć jedynie aktywności, która jest konkurencyjna w stosunku do własnej działalności. Jeśli więc jesteś zatrudniony na etacie jako copywriter, nie możesz pisać tekstów na zlecenie dla innych podmiotów.

Umowa o zakazie konkurencji – czy muszę podpisać? To pytanie bardzo często zadaje sobie wielu pracowników, którzy otrzymali tego rodzaju dokument. Zgodnie z polskim prawem nie ma takiego obowiązku. Warto jednak mieć na względzie, że w takim wypadku może dojść do niepodpisania lub nieprzedłużenia umowy o pracę.

Niektórzy zastanawiają się też,  jak ominąć zakaz konkurencji? Dużo zależy od tego, jak wygląda sytuacja między pracownikiem a pracodawcą. Według kodeksu zakaz konkurencji przestaje obowiązywać, gdy:

  • ustanie przyczyna, która była podstawą nałożenia zakazu – ma to miejsce w sytuacjach, gdy posiadane przez pracownika informacje tracą swój dotychczasowy status,
  • pracodawca nie wywiązuje się z obowiązku wypłaty odszkodowania.

W takich sytuacjach następuje wypowiedzenie umowy o zakazie konkurencji. Odbywa się to z mocy prawa, co znaczy, że ani pracodawca, ani pracownik nie muszą składać żadnych dodatkowych oświadczeń.

Przeczytaj też, co zrobić, jeśli pracodawca nie wypłacił wynagrodzenia.

Zakaz konkurencji a odszkodowanie. Na czym to polega?

Umowa lojalnościowa o zakazie konkurencji, którą podpisuje pracownik, zobowiązuje go do powstrzymania się od działalności na rzecz konkurencji na określony czas po ustaniu stosunku pracy. Gdy umowa o pracę wygaśnie lub zostanie rozwiązana, wówczas pracodawca musi wypłacać byłemu pracownikowi odszkodowanie.

Umowa o zakazie konkurencji a odszkodowanie. Co warto mieć na względzie?

  • W umowie musi znaleźć się zapis dotyczący wysokości odszkodowania oraz terminu i sposobu jego wypłaty. To bardzo ważny punkt zwłaszcza dla pracownika.
  • Odszkodowanie – zakaz konkurencji: wartość rekompensaty nie powinna być niższa niż 25% wynagrodzenia otrzymywanego przez pracownika przed ustaniem stosunku pracy.

Zakaz konkurencji a motywowanie pracowników. Jak to wygląda w teorii i praktyce?

Czy można mówić o motywowaniu pracowników w kontekście zakazu konkurencji? Istnieją przypadki, kiedy jest to uzasadnione. Dotyczą one m.in. sytuacji, kiedy pracownik przyjęty na dane stanowisko zdobywa specjalistyczną wiedzę, do której w innym wypadku nie miałby dostępu. Pracodawca, który oferuje podwładnemu możliwość zdobycia cennych umiejętności, inwestuje w jego rozwój:

  • kupuje profesjonalne oprogramowanie,
  • wysyła na kursy i finansuje je,
  • zapewnia wsparcie mentorów i specjalistów.

Niewątpliwie ma to na celu zmotywowanie pracownika do zwiększenia swoich kompetencji. Jednocześnie przełożony ma prawo oczekiwać od zatrudnionego, że zdobyte w ten sposób kwalifikacje będzie on wykorzystywał do celów związanych z rozwojem przedsiębiorstwa.

Zawarcie umowy o pracę w sposób dorozumiany – ABC

Zanim zdecydujesz się na podpisanie umowy o zakazie konkurencji, przeczytaj dokładnie przedstawiony Ci dokument. Zapoznaj się uważnie ze wszystkimi zapisami i upewnij się, że są one zgodne zarówno z interesami firmy, jak i z Twoimi oczekiwaniami i potrzebami.

Porównaj zarobki z innymi na Twoim stanowisku

Wypełnij ankietę, a w ciągu 5 minut otrzymasz od nas darmowy indywidualny raport o Twoich zarobkach. Tylko Ty masz dostęp do swojego raportu.

Porównaj teraz zarobki na Twoim stanowisku

Zaktualizuj informacje w swojej ankiecie i zobacz czy nadal zarabiasz odpowiednio.

Dawno wypełniona ankieta?
Porównaj teraz zarobki na swoim stanowisku

W ciągu roku wiele mogło się zmienić. Zaktualizuj informacje w ankiecie i porównaj swoje zarobki z innymi.

Narzędzia

  • Indywidualny raport zarobki
  • Kalkulator netto-brutto
  • Przeciętne zarobki na stanowisku
  • Kreator CV

Artykuły o podobnej tematyce

  • 15.12.2020
    Asystentka stomatologiczna – obowiązki i zarobki

    Doświadczone i kompetentne asystentki stomatologiczne nie powinny mieć problemu ze znalezieniem zatrudnienia. Są chętnie przyjmowane nie tylko do pomocy przy przeprowadzaniu zabiegów w gabinecie, ale także po to, aby zapewnić pacjentom lepszą opiekę i bardziej przyjazną atmosferę podczas wizyt.

  • 24.11.2020
    Praca jako copywriter – blaski i cienie zawodu

    Copywriter to zawód, który na polskim rynku wyodrębnił się stosunkowo niedawno. Praca dla copywritera pojawiła się wraz z rozwojem marketingu online. Gdy zwiększył się popyt na mniej nachalne reklamy, wzrosło także zapotrzebowanie na osoby, które będą tworzyć nowe treści do internetu. Zastanawiasz się, czy warto rozpocząć karierę jako copywriter freelancer lub copywriter w agencji reklamowej? Możliwość ciągłego rozwoju i elastyczność to tylko niektóre zalety tej profesji. Niestety, pisanie tekstów na zlecenie wiąże się także z kilkoma minusami.

  • 22.11.2020
    Jak zostać dietetykiem?

    Praca po dietetyce polega na pomocy osobom, które chcą zredukować wagę, osiągać lepsze wyniki w sporcie, poprawić swoje samopoczucie czy zminimalizować ryzyko wystąpienia określonych chorób. Aby układać diety i doradzać klientom, dietetyk powinien posiadać profesjonalne przygotowanie. Zdobywa się je w trakcie studiów i kursów specjalistycznych. W pracy dietetyka liczą się także predyspozycje i pasja. Zobacz, czym zajmuje się dietetyk, jak nim zostać i jakie są zarobki dietetyka.

15.12.2020
Asystentka stomatologiczna – obowiązki i zarobki

Doświadczone i kompetentne asystentki stomatologiczne nie powinny mieć problemu ze znalezieniem zatrudnienia. Są chętnie przyjmowane nie tylko do pomocy przy przeprowadzaniu zabiegów w gabinecie, ale także po to, aby zapewnić pacjentom lepszą opiekę i bardziej przyjazną atmosferę podczas wizyt.

24.11.2020
Praca jako copywriter – blaski i cienie zawodu

Copywriter to zawód, który na polskim rynku wyodrębnił się stosunkowo niedawno. Praca dla copywritera pojawiła się wraz z rozwojem marketingu online. Gdy zwiększył się popyt na mniej nachalne reklamy, wzrosło także zapotrzebowanie na osoby, które będą tworzyć nowe treści do internetu. Zastanawiasz się, czy warto rozpocząć karierę jako copywriter freelancer lub copywriter w agencji reklamowej? Możliwość ciągłego rozwoju i elastyczność to tylko niektóre zalety tej profesji. Niestety, pisanie tekstów na zlecenie wiąże się także z kilkoma minusami.

22.11.2020
Jak zostać dietetykiem?

Praca po dietetyce polega na pomocy osobom, które chcą zredukować wagę, osiągać lepsze wyniki w sporcie, poprawić swoje samopoczucie czy zminimalizować ryzyko wystąpienia określonych chorób. Aby układać diety i doradzać klientom, dietetyk powinien posiadać profesjonalne przygotowanie. Zdobywa się je w trakcie studiów i kursów specjalistycznych. W pracy dietetyka liczą się także predyspozycje i pasja. Zobacz, czym zajmuje się dietetyk, jak nim zostać i jakie są zarobki dietetyka.

Najnowsze w kategorii: Zarobki i prawo pracy

  • 23.12.2020
    Kary za brak maseczki w pracy – czy szef może potrącić za to z pensji?

    W dobie pandemii koronawirusa nikogo nie dziwi już widok osoby w maseczce ochronnej na ulicy, w sklepie czy w miejscu pracy. Służby porządkowe cały czas upominają tych, którzy nie stosują się do nakazu zasłaniania ust i nosa. Ale czy wiedziałeś, że karę finansową za brak maseczki może nałożyć także pracodawca? Sprawdź, jakie nieprzyjemności grożą osobom, które powinny nosić maseczki w pracy, ale tego nie robią.

  • 23.12.2020
    Kwarantanna a wynagrodzenie. Wszystko, co musisz wiedzieć o wynagrodzeniu za czas kwarantanny

    Pandemia koronawirusa sprawia, że każdego dnia wielu pracowników udaje się na kwarantannę bądź izolację. W niektórych przypadkach wiąże się to z koniecznością przerwy w pracy. Czy w takiej sytuacji pensja jest wypłacana w tradycyjny sposób? Zalecenia rządowe są cały czas dostosowywane do sytuacji epidemiologicznej w kraju, dlatego zawsze warto na bieżąco weryfikować wszystkie informacje. Przygotowaliśmy dla Ciebie zestawienie najważniejszych kwestii związanych z wypłatą na kwarantannie.

  • 21.12.2020
    Zasiłek na dziecko – koronawirus i jego wpływ na pracę

    Pandemia koronawirusa ma bardzo duży wpływ na życie wielu rodzin. W związku z zamknięciem szkół, a także niektórych placówek opiekuńczych – żłobków, przedszkoli czy klubów dziecięcych – większość rodziców musiała przeorganizować swój plan dnia. Osoby, które nie mogą pracować ani w biurze, ani zdalnie ze względu na konieczność zapewniania dzieciom stałej opieki, mogą skorzystać z zasiłku opiekuńczego. Jakie są aktualne informacje odnośnie do tego świadczenia?

23.12.2020
Kary za brak maseczki w pracy – czy szef może potrącić za to z pensji?

W dobie pandemii koronawirusa nikogo nie dziwi już widok osoby w maseczce ochronnej na ulicy, w sklepie czy w miejscu pracy. Służby porządkowe cały czas upominają tych, którzy nie stosują się do nakazu zasłaniania ust i nosa. Ale czy wiedziałeś, że karę finansową za brak maseczki może nałożyć także pracodawca? Sprawdź, jakie nieprzyjemności grożą osobom, które powinny nosić maseczki w pracy, ale tego nie robią.

23.12.2020
Kwarantanna a wynagrodzenie. Wszystko, co musisz wiedzieć o wynagrodzeniu za czas kwarantanny

Pandemia koronawirusa sprawia, że każdego dnia wielu pracowników udaje się na kwarantannę bądź izolację. W niektórych przypadkach wiąże się to z koniecznością przerwy w pracy. Czy w takiej sytuacji pensja jest wypłacana w tradycyjny sposób? Zalecenia rządowe są cały czas dostosowywane do sytuacji epidemiologicznej w kraju, dlatego zawsze warto na bieżąco weryfikować wszystkie informacje. Przygotowaliśmy dla Ciebie zestawienie najważniejszych kwestii związanych z wypłatą na kwarantannie.

21.12.2020
Zasiłek na dziecko – koronawirus i jego wpływ na pracę

Pandemia koronawirusa ma bardzo duży wpływ na życie wielu rodzin. W związku z zamknięciem szkół, a także niektórych placówek opiekuńczych – żłobków, przedszkoli czy klubów dziecięcych – większość rodziców musiała przeorganizować swój plan dnia. Osoby, które nie mogą pracować ani w biurze, ani zdalnie ze względu na konieczność zapewniania dzieciom stałej opieki, mogą skorzystać z zasiłku opiekuńczego. Jakie są aktualne informacje odnośnie do tego świadczenia?